تېلېۋىزورنىڭ پۇلتنى ئىجاد قىلغان ئامېرىكىلىق بىلەن تونۇشۇڭ: چىكاگودىكى ئۆزلۈكىدىن ئۆگەنگەن ئىنژېنېر ئېۋگېن پوللېي

چىكاگولىق مېخانىكىلىق ئىنژېنېر ئېۋگېن پوللېي 1955-يىلى دۇنيادىكى ئەڭ كەڭ قوللىنىلىدىغان ئۈسكۈنىلەرنىڭ بىرى بولغان تۇنجى تېلېۋىزورنىڭ پۇلتنى ئىجاد قىلغان.
پوللى چىكاگودىكى ئۆزلۈكىدىن ئۆگەنگەن ئىنژېنېر بولۇپ، ئۇ 1955-يىلى تېلېۋىزورنىڭ پۇلت كونتروللۇقىنى ئىجاد قىلغان.
ئۇ بىزنىڭ ھەرگىز ئورۇندۇقتىن تۇرماسلىقىمىز ياكى ھېچقانداق مۇسكۇلىمىزنى (بارماقلىرىمىزدىن باشقا) تارتىشماسلىقىمىز كېرەك بولغان كەلگۈسىنى تەسەۋۋۇر قىلىدۇ.
پوللى زېنىت ئېلېكترون شىركىتىدە 47 يىل ئىشلىگەن بولۇپ، ئامبار خىزمەتچىسىدىن يېڭىلىق يارىتىش ئىجادچىسىغا ئايلانغان. ئۇ 18 خىل پاتېنتنى تەرەققىي قىلدۇرغان.
ئېۋگېن پوللېي 1955-يىلى Zenith Flash-Matic تېلېۋىزورى ئۈچۈن تۇنجى سىمسىز يىراقتىن كونترول قىلىش ئۈسكۈنىسىنى ئىجاد قىلغان. ئۇ لامپىنى نۇر نۇرى ئارقىلىق باشقۇرىدۇ. (Zenith Electronics)
ئۇنىڭ ئەڭ مۇھىم ئىجادىيىتى Flash-Matic دەپ ئاتالغان تۇنجى سىمسىز تېلېۋىزورنىڭ يىراقتىن كونترول قىلىش ئۈسكۈنىسى ئىدى. ئىلگىرىكى بەزى كونترول ئۈسكۈنىلىرى تېلېۋىزورغا قاتتىق ئۇلانغان ئىدى.
پوللىنىڭ Flash-Matic تېخنىكىسى ئەينى ۋاقىتتا پەقەت 8 يىللىق تېلېۋىزورنىڭ يىراقتىن كونترول قىلىش تېخنىكىسىنىڭ ئورنىنى ئالدى.
تېلېۋىزىيە بارلىققا كەلگەندىن بۇيان، بۇ خىل ئىپتىدائىي ۋە كۆپىنچە ئىشەنچسىز ئىنسان ئەمگىكى چوڭلار ۋە چوڭ قېرىنداشلارنىڭ تەلىپى بىلەن قاناللارنى ئۆزگەرتىشكە، ئىككىلەنمەيلا ئالدىغا-ئارقىغا يۆتكىلىشكە مەجبۇر بولدى.
Flash-Matic پەن-تېخنىكا فانتازىيەلىك نۇرلۇق مىلتىققا ئوخشايدۇ. ئۇ تۇرۇبىنى نۇر نۇرى ئارقىلىق كونترول قىلىدۇ.
«بالىلار قانال ئالماشتۇرغاندا، ئادەتتە قۇيان قۇلاقلىرىنىمۇ تەڭشەشكە توغرا كېلىدۇ»، دەپ زېنىس شىركىتىنىڭ يۇقىرى دەرىجىلىك مۇئاۋىن رەئىسى ۋە شىركەت تارىخچىسى جون تېيلور چاقچاق قىلىدۇ.
50 ياشتىن ئاشقان مىليونلىغان ئامېرىكىلىقلارغا ئوخشاش، تېيلورمۇ ياشلىق دەۋرىنى ئائىلىۋى تېلېۋىزورنىڭ كۇنۇپكىسىنى بىكارغا بېسىش بىلەن ئۆتكۈزدى.
1955-يىلى 6-ئاينىڭ 13-كۈنى ئېلان قىلىنغان بىر ئاخبارات ئېلانىدا، Zenith شىركىتى Flash-Matic شىركىتىنىڭ «ئاجايىپ يېڭى تىپتىكى تېلېۋىزور» نى تەمىنلەۋاتقانلىقىنى ئېلان قىلدى.
Zenith نىڭ سۆزىگە قارىغاندا، يېڭى مەھسۇلات «كىچىك مىلتىق شەكىللىك ئۈسكۈنىدىن چىققان چاقماق نۇر ئارقىلىق تېلېۋىزورنى ئېچىپ-تاقاش، قاناللارنى ئالماشتۇرۇش ياكى ئۇزۇن ئېلانلارنىڭ ئاۋازىنى ئۆچۈرۈش» رولىنى ئوينايدۇ.
زېنىتنىڭ ئېلانى داۋام قىلىدۇ: «سېھىرلىك نۇر (ئىنسانلارغا زىيانسىز) بارلىق خىزمەتلەرنى قىلىدۇ. ھېچقانداق ئاسما سىم ياكى ئۇلىغۇچ سىملارنىڭ ھاجىتى يوق».
Zenith Flash-Matic 1955-يىلى تونۇشتۇرۇلغان ۋە ئالەم بوشلۇقى دەۋرىدىكى نۇرلۇق مىلتىققا ئوخشايدىغان قىلىپ لايىھەلەنگەن تۇنجى سىمسىز تېلېۋىزور يىراقتىن كونترول قىلىش قورالى ئىدى. (Jean Pauly Jr.)
«نۇرغۇن كىشىلەر ئۈچۈن، ئۇ كۈندىلىك تۇرمۇشتا ئەڭ كۆپ ئىشلىتىلىدىغان بۇيۇم»، دەپ ئۇزۇن يىللاردىن بۇيان پىنسىيەگە چىققان بۇ ئىجادچى 1999-يىلى «Sports Illustrated» گېزىتىگە ئېيتقان.
بۈگۈنكى كۈندە، ئۇنىڭ يېڭىلىقلىرىنى ھەممە يەردە كۆرگىلى بولىدۇ. كۆپىنچە كىشىلەرنىڭ ئۆيىدە بىر قانچە تېلېۋىزور كونترول تاختىسى بار، كۆپرەك ئىشخانىدا ياكى خىزمەت ئورنىدا، بەلكىم بىر SUV دا بار بولۇشى مۇمكىن.
باربارا ۋالتېرس بالىلىق دەۋرىدىكى «يالغۇزلۇقى» ۋە ئۇنىڭ مۇۋەپپەقىيىتىگە نېمە سەۋەب بولغانلىقى توغرىسىدا بىر ئۇچۇر قالدۇردى
لېكىن كىم بىزنىڭ تۇرمۇشىمىزغا ھەر كۈنى تېخىمۇ كۆپ تەسىر كۆرسىتىدۇ؟ ئېۋگېن پوللېينىڭ تېلېۋىزورنىڭ يىراقتىن كونترول قىلىش قورالىنى ئىجاد قىلىشىدىكى شان-شۆھرىتى ئەڭ دەسلەپتە رىقابەتچى بىر ئىنژېنېرغا تەۋە بولغان، شۇڭا ئۇ ئۆزىنىڭ مىراسى ئۈچۈن كۈرەش قىلىشقا مەجبۇر بولغان.
ئىككىسىنىڭ پولشالىق ئىكەنلىكى ئېنىقلاندى. بۇ ئىجادچىنىڭ ئوغلى گېنې پوللېي كىچىك Fox Digital News قانىلىغا بەرگەن باياناتىدا، ۋېرونىكانىڭ باي ئائىلىدىن كەلگەنلىكىنى، ئەمما قارا قوي بىلەن توي قىلغانلىقىنى ئېيتتى.
تېلېۋىزورنىڭ يىراقتىن كونترول قىلىش قورالىنى ئىجاد قىلغان ئېۋگېن پوللېي ئايالى بلانش (ۋىللى) (سولدا) ۋە ئانىسى ۋېرونىكا بىلەن بىللە. (گېن پوللى كىچىكنىڭ رۇخسىتى بىلەن)
«ئۇ ئاخىرىدا ئىللىنوئىس شىتاتىنىڭ باشلىقىلىق سايلىمىغا قاتناشتى». ئۇ ھەتتا ئاق ساراي بىلەن بولغان مۇناسىۋىتى ھەققىدە ماختىنىپ ئۆتتى. «دادام پرېزىدېنت بىلەن كىچىك ۋاقتىدا تونۇشقان»، دەپ قوشۇمچە قىلدى جىن كىچىك.
«دادام كونا كىيىملەرنى كىيەتتى. ھېچكىم ئۇنىڭغا مائارىپ جەھەتتە ياردەم بەرمەيتتى» - گېنې پوللېي كىچىك.
دادىسىنىڭ ئارزۇسى ۋە ئالاقىسى بولسىمۇ، پوللىنىڭ ئائىلىسىنىڭ ئىقتىسادىي مەنبەسى چەكلىك ئىدى.
«دادام كونا كىيىملەرنى كىيەتتى،» دېدى كىچىك پوللى. «ھېچكىم ئۇنىڭ مائارىپىغا ياردەم قىلىشنى خالىمايتتى».
ئامېرىكىنىڭ تۇنجى تەنتەربىيە بارىنى سانت لۇئىستا قۇرغان ئامېرىكىلىق بىلەن تونۇشۇڭ. لۇئىس: ئىككىنچى دۇنيا ئۇرۇشى پېشقەدەم جەڭچىسى جىممىي پالېرمو
1921-يىلى چىكاگودا بىرىنچى دۇنيا ئۇرۇشىدىكى ئامېرىكا دېڭىز ئارمىيەسىنىڭ پېشقەدەم ئەسكىرى ئېۋگېن ف. ماكدونالد قاتارلىق بىر گۇرۇپپا ھەمكارلاشقۇچىلار تەرىپىدىن قۇرۇلغان زېنىت شىركىتى ھازىر LG ئېلېكترون شىركىتىنىڭ بىر تارمىقى.
پوللىنىڭ تىرىشچانلىقى، تەشكىللەش ماھارىتى ۋە تۇغما مېخانىك قابىلىيىتى قومانداننىڭ دىققىتىنى تارتتى.
ئامېرىكا 1940-يىللاردا ئىككىنچى دۇنيا ئۇرۇشىغا قاتناشقاندا، پوللى زېنىت ئىنژېنېرلىق گۇرۇپپىسىنىڭ بىر ئەزاسى بولۇپ، سام ئامىكىسى ئۈچۈن چوڭ تىپتىكى قورال-ياراغ پروگراممىسىنى تەرەققىي قىلدۇرغان.
پوللى رادار، كېچىلىك كۆرۈش كۆزەينىكى ۋە يېقىنلىق ساقلاش ئۈسكۈنىسىنى تەرەققىي قىلدۇرۇشقا ياردەم بەرگەن بولۇپ، بۇ ئۈسكۈنىلەر رادىئو دولقۇنى ئارقىلىق نىشاندىن بەلگىلەنگەن ئارىلىقتا ئوق-دورا پارتىلىتىۋېتىدۇ.
ئىككىنچى دۇنيا ئۇرۇشى مەزگىلىدە، پوللى رادىئو دولقۇنى ئارقىلىق ئوق-دورا ئوت ئالدۇرىدىغان ئۈسكۈنىلەر بولغان رادار، كېچىلىك كۆرۈش كۆزەينىكى ۋە يېقىنلىق ساقلاش ئۈسكۈنىسىنى تەرەققىي قىلدۇرۇشقا ياردەم بەرگەن.
ئامېرىكىدىكى ئۇرۇشتىن كېيىنكى ئىستېمال مەدەنىيىتى ناھايىتى تېز سۈرئەتتە تەرەققىي قىلدى، زېنىس شىركىتى تېز سۈرئەتتە تەرەققىي قىلىۋاتقان تېلېۋىزىيە بازىرىنىڭ ئالدىنقى سېپىگە كىردى.
«يۇلتۇزلار بىلەن ئۇسسۇل» فىلىمىنىڭ ماھىرى ۋىتنىي كارسون ئېرى كارسون ماك ئاللىستېر بىلەن بولغان ئىككىنچى بالىسىنىڭ جىنسىنى ئاشكارىلىدى
ئەمما، ئادمىرال ماكدونالد تېلېۋىزىيە تارقىتىشلىرىنىڭ تەسىرىدىن، يەنى سودا قالايمىقانچىلىقىدىن بىزار بولغانلارنىڭ بىرى. ئۇ پروگراممىلار ئارىسىدىكى ئاۋازنى ئۆچۈرەلەيدىغان بىر كونترول سۇپىسى ياساشنى بۇيرۇدى. ئەلۋەتتە، قوماندانلار بۇنىڭدىن پايدا ئېلىش ئېھتىماللىقىنىمۇ كۆردى.
پوللى تېلېۋىزورنىڭ ھەر بىر بۇلۇڭىدا تۆت فوتوئېلېكتر بار بىر سىستېما لايىھەلىگەن. ئىشلەتكۈچىلەر تېلېۋىزورغا ئورنىتىلغان فوتوئېلېكترغا Flash-Matic نى قارىتىپ رەسىم ۋە ئاۋازنى ئۆزگەرتەلەيدۇ.
ئېۋگېن پوللېي 1955-يىلى زېنىت شىركىتى ئۈچۈن يىراقتىن كونترول قىلىنىدىغان تېلېۋىزورنى ئىجاد قىلغان. شۇ يىلى ئۇ شىركەت نامىدىن پاتېنت ئىلتىماس قىلغان، پاتېنت 1959-يىلى بېرىلگەن. بۇ پاتېنت كونترول تاختىسىنىڭ ئىچىدىكى سىگناللارنى قوبۇل قىلىش ئۈچۈن فوتوئېلېكتر سىستېمىسىدىن تەركىب تاپقان. (USPTO)
«بىر ھەپتىدىن كېيىن، قوماندان ئۇنى ئىشلەپچىقىرىشقا قويماقچى ئىكەنلىكىنى ئېيتتى. ئۇ قىزىپ كەتتى - ئۇلار ئېھتىياجنى قاندۇرالمىدى».
زېنىس بىر شىركەت ھېكايىسىدە مۇنداق دەيدۇ: «كوماندىر ماكدونالد پوللىنىڭ Flash-Matic ئۇقۇم ئىسپاتىدىن ھەقىقەتەن خۇشال بولدى. ئەمما ئۇ تېزلا «ئىنژېنېرلارغا كېيىنكى ئەۋلاد ئۈچۈن باشقا تېخنىكىلارنى تەتقىق قىلىشنى بۇيرۇدى».
پوللىنىڭ يىراقتىن كونترول قىلىش كونتروللىغۇچنىڭ چەكلىمىلىرى بار. بولۇپمۇ نۇر نۇرلىرىنى ئىشلىتىش ئەتراپتىكى نۇر، مەسىلەن ئۆيدىن ئۆتىدىغان قۇياش نۇرى تېلېۋىزورنى بۇزۇۋېتىشى مۇمكىن.
Flash-Matic بازارغا سېلىنغاندىن بىر يىل كېيىن، Zenith شىركىتى ئىنژېنېر ۋە مول ئىجادىيەتچى دوكتور روبېرت ئادلېر تەرىپىدىن لايىھەلەنگەن يېڭى Space Command مەھسۇلاتىنى تونۇشتۇردى. بۇ تېخنىكىدىن پۈتۈنلەي پەرقلەنگەن بولۇپ، تۇرۇبىلارنى ھەيدەش ئۈچۈن نۇر ئەمەس، بەلكى ئۇلترا ئاۋاز دولقۇنى ئىشلىتىلگەن.
1956-يىلى، Zenith شىركىتى «Space Command» دەپ ئاتىلىدىغان يېڭى ئەۋلاد تېلېۋىزور كونترول سۇپىسىنى تونۇشتۇردى. ئۇنى دوكتور روبېرت ئادلېر لايىھەلىگەن. ئۇ Zenith ئىنژېنېرى ئېۋگېن پوللېي تەرىپىدىن يارىتىلغان كونترول تېخنىكىسىنىڭ ئورنىنى ئالغان تۇنجى «چېكىش» ئۇسلۇبىدىكى كونترول سۇپىسى ئىدى. (Zenith Electronics)
ئالەم قوماندانلىقى «يېنىك ئاليۇمىن تاياقچىلار ئاساسىدا ياسالغان بولۇپ، بىر ئۇچىغا سوقۇلغاندا ئالاھىدە يۇقىرى چاستوتىلىق ئاۋاز چىقىرىدۇ ... ئۇلار ناھايىتى ئېھتىياتچانلىق بىلەن ئۇزۇنلۇقىغا كېسىلگەن ۋە تۆت خىل ئازراق پەرقلىق چاستوتا ھاسىل قىلىدۇ».
بۇ تۇنجى «چەككۈچ» تىپلىق يىراقتىن كونترول قىلىش ئۈسكۈنىسى بولۇپ، كىچىككىنە بىر بولقا ئاليۇمىن تاياقنىڭ ئۇچىغا ئۇرۇلغاندا چىقىدىغان چېكىلىش ئاۋازى.
دوكتور روبېرت ئادلېر تېزلا تېلېۋىزورنىڭ يىراقتىن كونترول قىلىش ئۈسكۈنىسىنىڭ ئىجادچىسى سۈپىتىدە كەسىپ ئەھلىنىڭ نەزىرىدە ئېۋگېن پوللېينىڭ ئورنىنى ئالدى.
مىللىي كەشپىياتچىلار شۆھرەت زالى ئەمەلىيەتتە ئادلېرنى تۇنجى «ئەمەلىي» تېلېۋىزورنىڭ يىراقتىن كونترول قىلىش ئۈسكۈنىسىنىڭ كەشپىياتچىسى دەپ ئاتايدۇ. پوللى كەشپىياتچىلار كۇلۇبىنىڭ ئەزاسى ئەمەس.
«ئادلېر باشقا زېنىت ئىنژېنېرلىرى بىلەن ھەمكارلىشىشنى ئۈمىد قىلىدىغانلىقى بىلەن داڭلىق ئىدى»، دەيدۇ پوللى كىچىك، «بۇ دادامنى ھەقىقەتەن بىزار قىلدى».
تارىختىكى بۈگۈن، دېكابىر. 1958-يىلى 28-دېكابىر، كولتس كوماندىسى NFL چېمپىيونلۇقىنى تالىشىش ئۈچۈن «ھەممە ۋاقىتتىكى ئەڭ ئۇلۇغ مۇسابىقە»دە گىگانتس كوماندىسىنى مەغلۇپ قىلدى.
ئالىي مەكتەپ دىپلومىسىز، ئۆزلۈكىدىن ئۆگەنگەن مېخانىك ئىنژېنېرى پوللى ئاشخانىدىن ئورنىدىن تۇردى.
تارىخچى زېنىس تايلور مۇنداق دەيدۇ: «مەن ئۇنى كۆك ياقىلىق دېيىشنى ياقتۇرمايمەن. لېكىن ئۇ بىر ماھىر مېخانىك ئىنژېنېر، بىر ماھىر چىكاگولۇق ئىدى».